بارگذاری عرضی و تنش برشی در تیرها | کشف رفتار واقعی برش و طراحی مقطع بهینه

بخش 1
توزیع تنش برشی در تیر تحت بارگذاری عرضی
برای مطالعه لطفا کلیک کنید
وقتی تیر تحت بار عرضی قرار میگیرد، نیروی برشی داخلی ایجاد میشود.
این نیرو باعث ایجاد تنش برشی در مقطع میشود.
فرمول اصلی تنش برشی:
VQ / It
اما مهمتر از فرمول، درک رفتار آن است.
بیایید ببینیم در مقطع چه اتفاقی میافتد:
در لبه بالایی و پایینی مقطع → تنش برشی صفر است
هرچه به مرکز نزدیک میشویم → تنش بیشتر میشود
در مرکز مقطع → تنش برشی ماکزیمم است
برای مقطع مستطیلی، مقدار تنش برشی در مرکز برابر است با 1.5 برابر میانگین تنش برشی.
این یعنی توزیع تنش برشی سهمی شکل است، نه یکنواخت.
فهم عمیق اجزای فرمول
در این بخش هر پارامتر را مهندسی بررسی میکنیم:
V → نیروی برشی که از نمودار برش به دست میآید
Q → ممان سطح ناحیه بالای نقطه مورد بررسی نسبت به محور خنثی
I → ممان اینرسی کل مقطع
t → ضخامت مقطع در همان نقطه
نکته کلیدی:
تنش برشی وابسته به هندسه مقطع است، نه فقط مقدار نیرو.
پس شکل مقطع در مقاومت برشی بسیار مهم است.
بخش 2
طراحی مقطع بهینه با کنترل همزمان خمش و برش
برای مطالعه لطفا کلیک کنید
در این بخش وارد طراحی واقعی میشویم.
یک تیر طره (کنسول) در نظر میگیریم که تحت بارگذاری مثلثی قرار دارد.
بار در تکیهگاه ماکزیمم است و در انتهای آزاد صفر میشود.
مقطع مستطیلی با عرض b و ارتفاع h داریم.
سؤال طراحی:
اگر تنش مجاز خمشی دوازده برابر تنش مجاز برشی باشد،
نسبت بهینه ارتفاع به طول تیر چقدر باید باشد؟
مسیر حل مهندسی
در اینجا باید دو شرط را همزمان کنترل کنیم:
1️⃣ تنش خمشی ماکزیمم نباید از حد مجاز بیشتر شود
(رابطه M y / I)
2️⃣ تنش برشی ماکزیمم نباید از حد مجاز بیشتر شود
(رابطه VQ / It)
نکته مهم طراحی:
مقطع بهینه زمانی به دست میآید که هر دو تنش تقریباً همزمان به مقدار مجاز برسند.
اگر یکی خیلی کمتر از حد مجاز باشد، یعنی طراحی غیر اقتصادی انجام دادهایم.
نتیجه مهندسی این تحلیل
از ترکیب روابط خمش و برش، به یک نسبت بهینه بین ابعاد مقطع میرسیم.
این یعنی:
نه بیش از حد بزرگ طراحی میکنیم
نه خطر شکست برشی داریم
نه مصالح اضافه مصرف میکنیم
اینجاست که طراحی علمی اتفاق میافتد.
گام آخر
جمع بندی
برای مطالعه لطفا کلیک کنید
بعد از این آموزش شما:
✔ توزیع واقعی تنش برشی را میفهمید
✔ دلیل صفر بودن تنش در بالا و پایین را درک میکنید
✔ فرمول VQ/It را مفهومی یاد میگیرید
✔ میتوانید همزمان خمش و برش را در طراحی کنترل کنید
✔ قادر خواهید بود نسبت بهینه ابعاد مقطع را به دست آورید
این مبحث یک پل مهم بین تحلیل تئوری و طراحی حرفهای سازه است.
دیدگاهتان را بنویسید